Đối với một người, kiếm tiền quan trọng, tiết kiệm tiền cũng quan trọng, duy trì giá trị bản thân lại càng quan trọng hơn, bởi đó là những nhân tố giúp bạn tự do.
Thế hệ sinh 9X đầu tiên đã chính thức bước vào độ tuổi 30 trong năm 2020.

22 tuổi, khi mới tốt nghiệp, cảm thấy tuổi 30 còn rất xa vời, 30 tuổi, chắc “mình” có nhà có xe riêng rồi, công thành danh toại rồi.

Có vài điều tôi muốn viết cho tuổi 30:

𝟏. 𝐂𝐇𝐀̂́𝐏 𝐍𝐇𝐀̣̂𝐍 𝐌𝐎̣𝐈 𝐂𝐇𝐈 𝐏𝐇𝐈́ 𝐂𝐇𝐈̀𝐌

Chi phí chìm, hiểu đơn giản là những điều đã xảy ra và không thể thay đổi được bởi bất kỳ quyết định nào trong hiện tại và tương lai.

Sống ở đời, không phải cứ bỏ ra là sẽ thu lại được. Thông qua kinh nghiệm lập công ty năm 26 tuổi, tôi đã rút ra được kết luận này. Nhiều khi, rõ ràng là bạn đã nỗ lực bỏ ra rất nhiều, nhưng thu lại được ngược lại lại vô cùng ít. Không trách bản thân ngốc, cũng không trách vận may không tốt, tâm thái không tốt, thay vào đó, cảm ơn những kinh nghiệm này, chấp nhận mọi chi phí chìm ấy.
Tôi từng đi phỏng vấn cho hàng chục công ty trong hơn 4 tháng trời, rồi mới vào được một công ty. Hàng chục công ty, 4 tháng, chính là chi phí chìm.

Tôi cũng từng tự làm riêng, được 3 tháng thì giải tán, nợ nần hàng trăm triệu, nhiều tháng sau mới trả được hết sạch nợ, hết nợ rồi lại làm lại từ đầu. Những kinh nghiệm đau đớn đó cũng là chi phí chìm.

Nhưng chúng ta cần phải học được cách chấp nhận nó, không oán than, không hối tiếc và cũng đừng cảm thấy không can tâm.

Bởi nó giúp chúng ta bồi dưỡng nên năng lực tư duy độc lập, giúp chúng ta lựa chọn được con đường thích hợp cho mình.

Ít nhất nhờ 4 tháng tìm việc, sau này tôi không còn lựa chọn nhầm công việc nữa, cũng không có công ty nào tôi không vào được.

Ít nhất thông qua lần khởi nghiệp thất bại và nợ nần chồng chất kia, tôi tìm ra được phương pháp kiếm tiền khác tối ưu hơn, cũng thuần thục hơn trong quản lý nhân viên.

𝐶ℎ𝑖 𝑝ℎ𝑖́ 𝑐ℎ𝑖̀𝑚 𝑐𝑜́ 𝑡ℎ𝑒̂̉ 𝑘ℎ𝑜̂𝑛𝑔 đ𝑒𝑚 𝑙𝑎̣𝑖 𝑐ℎ𝑜 𝑐ℎ𝑢́𝑛𝑔 𝑡𝑎 𝑡ℎ𝑎̀𝑛ℎ 𝑐𝑜̂𝑛𝑔, 𝑛ℎ𝑢̛𝑛𝑔 𝑛𝑜́ đ𝑒𝑚 𝑙𝑎̣𝑖 𝑐ℎ𝑜 𝑡𝑎 𝑡𝑢̛ 𝑑𝑢𝑦 𝑠𝑎̂𝑢 𝑠𝑎̆́𝑐, rồi dần dần đúc kết nên kinh nghiệm, và là bảo chứng cho lần sau thành công.

30 tuổi, bạn không biết mình sẽ ra sao. Tôi cũng gặp phải rất nhiều trường hợp nỗ lực bỏ ra nhưng lại chẳng thu được gì, nhưng bất kể ra sao, chấp nhận các chi phí chìm là phương pháp tốt nhất giúp người trưởng thành bớt phàn nàn, ca thán hay thất vọng với mình.

𝟐. 𝐂𝐇𝐔𝐀̂̉𝐍 𝐁𝐈̣ Đ𝐔̉ 𝐓𝐈𝐄̂̀𝐍 Đ𝐄̂̉ 𝐂𝐎́ 𝐓𝐇𝐄̂̉ 𝐒𝐎̂́𝐍𝐆 𝐓𝐑𝐎𝐍𝐆 𝟑 𝐓𝐇𝐀́𝐍𝐆

Tiền rất quan trọng. Có tiền, bạn quả thực có thể làm được rất nhiều việc, nhưng không có tiền quả thực rất khó đi.
Bạn muốn tự do, cần phải chuẩn bị cho mình đủ tiền, ít nhất có thể giúp bạn sống được 3 tháng, vậy là bạn có thể tự do rồi. Nhiều khi ta không cần quá nhiều tiền, chỉ cần đủ để xoay chuyển tình thế là đủ để tự do rồi.

Trước đó, tôi luôn thấy kiếm không quá khó, chỉ cần không lười biếng thì không chết đói nên không quá trân trọng tiền bạc. Nhưng tới khi tự mình khởi nghiệp rồi mới hiểu ra, mỗi một đồng tiền không hề dễ kiếm.

Nhiều người thành lập công ty, thực ra, cuộc sống còn không bằng nhân viên, bởi vì muốn doanh nghiệp trở nên đáng tiền, bạn cần phải chịu được sự nghèo khổ, nhiều khi công ty còn chưa kịp đáng tiền đã phải giải tán rồi.

Bạn cần có một chút tiền dự trữ để có thể xoay sở được, vì có lúc bạn sẽ phải tự mình vượt qua khó khăn mà chẳng hề có sự giúp đỡ nào. Vì vậy hãy cho mình cái phao bám víu lúc cùng cực. Nhưng đừng bao giờ ngừng bước cho dù đó là lúc bạn rơi vào cùng cực. Luôn nhớ, lò xo nén càng mạnh bật càng xa.

𝟑. 𝐓𝐇𝐔̛̉ 𝐋𝐀̀𝐌 Đ𝐈𝐄̂̀𝐔 𝐊𝐇𝐀́𝐂 𝐁𝐈𝐄̣̂𝐓

Cách đây không lâu, tôi có đọc được câu nói này: “𝑁𝑒̂́𝑢 𝑏𝑎̣𝑛 𝑐𝑎̉𝑚 𝑡ℎ𝑎̂́𝑦 𝑚𝑖̀𝑛ℎ ℎ𝑖𝑒̣̂𝑛 𝑡𝑎̣𝑖 𝑠𝑜̂́𝑛𝑔 𝑘ℎ𝑜̂𝑛𝑔 𝑛ℎ𝑢̛ 𝑦́ 𝑚𝑢𝑜̂́𝑛, 𝑐ℎ𝑖 𝑏𝑎̆̀𝑛𝑔 𝑡ℎ𝑎𝑦 đ𝑜̂̉𝑖 𝑡𝑢̛ 𝑑𝑢𝑦 đ𝑖 𝑡ℎ𝑢̛̉ 𝑡ℎ𝑎́𝑐ℎ 𝑏𝑎̉𝑛 𝑡ℎ𝑎̂𝑛 𝑚𝑜̣̂𝑡 𝑐ℎ𝑢́𝑡, 𝑙𝑎̀𝑚 𝑛ℎ𝑢̛̃𝑛𝑔 𝑐ℎ𝑢𝑦𝑒̣̂𝑛 𝑘ℎ𝑎́𝑐 𝑏𝑖𝑒̣̂𝑡, 𝑐𝑜́ 𝑙𝑒̃ 𝑚𝑜̣𝑖 𝑡ℎ𝑢̛́ 𝑠𝑒̃ 𝑡𝑟𝑜̛̉ 𝑛𝑒̂𝑛 𝑡𝑜̂́𝑡 đ𝑒̣𝑝 ℎ𝑜̛𝑛.”

Tôi rất đồng tình với điều này. Khi còn làm việc ở doanh nghiệp, mặc dù không phải lo cơm ăn áo mặc, nhưng tôi luôn cảm thấy thiếu đi chút trải nghiệm gì đó, muốn thử thách mình với việc khởi nghiệp, kinh doanh.

Vì vậy mà tôi lựa chọn rời công ty hiện tại, ra mở công ty riêng. Có lẽ một ngày nào đó, công việc khởi nghiệp không thuận lợi, không vui vẻ, không cho ra được thành tựu gì, tôi sẽ lựa chọn công việc khác, đi trải nghiệm một cuộc đời khác. Bởi lẽ con người về bản chất là nên vui vẻ, mọi điều khiến bạn không vui đều đang dần dần ăn mòn bạn, không có gì đáng để chịu đựng, và cũng không có tình huống nào đáng để bạn phải quá lo lắng cả.

Con người ta sẽ dần dần tiếp nhận bản thân mình qua các quá trình trải nghiệm khác nhau. Nếu 30 rồi mà vẫn thấy cuộc sống của mình nhạt nhẽo, vậy bạn có thể đi làm một điều gì đó khác biệt, rồi dần dần hiểu mình, tiếp nhận mình.

𝟑𝟎 𝐭𝐮𝐨̂̉𝐢, 𝐭𝐡𝐚̂́𝐭 𝐧𝐠𝐡𝐢𝐞̣̂𝐩, 𝐜𝐡𝐮̛𝐚 𝐤𝐞̂́𝐭 𝐡𝐨̂𝐧, 𝐜𝐡𝐮̛𝐚 𝐜𝐨́ 𝐭𝐚̀𝐢 𝐤𝐡𝐨𝐚̉𝐧 𝐭𝐢𝐞̂́𝐭 𝐤𝐢𝐞̣̂𝐦, 𝐤𝐡𝐨̂𝐧𝐠 𝐜𝐨́ 𝐩𝐡𝐮̛𝐨̛𝐧𝐠 𝐡𝐮̛𝐨̛́𝐧𝐠, 𝐜𝐡𝐚̆̉𝐧𝐠 𝐜𝐨́ 𝐠𝐢̀ đ𝐚́𝐧𝐠 𝐬𝐨̛̣ 𝐜𝐚̉, đ𝐚́𝐧𝐠 𝐬𝐨̛̣ 𝐥𝐚̀ 𝐛𝐚̣𝐧 𝐯𝐢̀ 𝐭𝐮𝐨̂̉𝐢 𝐭𝐚́𝐜 𝐦𝐚̀ 𝐧𝐚̉𝐲 𝐬𝐢𝐧𝐡 𝐫𝐚 𝐬𝐮̛̣ 𝐠𝐢𝐨̛́𝐢 𝐡𝐚̣𝐧 𝐭𝐫𝐨𝐧𝐠 𝐭𝐚̂𝐦 𝐥𝐲́, đ𝐚́𝐧𝐡 𝐦𝐚̂́𝐭 đ𝐢 đ𝐚𝐦 𝐦𝐞̂ 𝐯𝐚̀ 𝐧𝐡𝐢𝐞̣̂𝐭 𝐡𝐮𝐲𝐞̂́𝐭 𝐯𝐨̛́𝐢 𝐜𝐮𝐨̣̂𝐜 𝐬𝐨̂́𝐧𝐠!